Νεπάλ: Η λάσπη κατάπιε τα πάντα – Μεγαλώνει ο κατάλογος των νεκρών στα Ιμαλάια

Στους 270 έχει ανέλθει ο αριθμός των νεκρών που έχουν ανασυρθεί μέχρι στιγμής από τα σωστικά συνεργεία στο βόρειο Νεπάλ, όπου μια πρωτοφανής πλημμύρα μετέτρεψε ολόκληρες περιοχές των Ιμαλαΐων σε πεδίο καταστροφής.

Την ίδια ώρα, ο κατάλογος των αγνοουμένων προκαλεί σοκ.

Είκοσι τέσσερις ώρες μετά, οι αρχές του Νεπάλ παρέμεναν σήμερα το πρωί χωρίς νέα για 823 ανθρώπους, σύμφωνα με καταμέτρηση της αρχής διαχείρισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης του Νεπάλ. Ανάμεσά τους, 517 ξένοι υπήκοοι, εκ των οποίων 178 Ινδοί, 65 Αμερικανοί, 53 Ουκρανοί, 51 Μαλαίοι, 33 Βρετανοί, 25 Καναδοί, 15 Αυστραλοί και 12 Ισραηλινοί, σύμφωνα με καταμέτρηση του νεπαλικού γραφείου τουρισμού.

Πριν από λίγο οι αρχές του Θιβέτ ανακοίνωσαν ότι περίπου 100 Ινδοί επισκέπτες που αγνοούνταν έχουν εντοπιστεί από διασώστες στο Νεπάλ.

Από την άλλη πλευρά των συνόρων, τα κινεζικά κρατικά ΜΜΕ ανέφεραν πως 558 άνθρωποι, εκ των οποίων 260 ξένοι, εξακολουθούν να αγνοούνται μετά τους χείμαρρους λάσπης που κατέκλυσαν το λιμάνι Γκιρόνγκ.

Περίπου 100 Κινέζοι φέρονται ως αγνοούμενοι από τη νεπαλική πλευρά των συνόρων, δήλωσε σήμερα το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών.

Οι επιχειρήσεις διάσωσης συνεχίζονται κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, καθώς δρόμοι και γέφυρες έχουν καταστραφεί, ενώ πολλές περιοχές παραμένουν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και επικοινωνίες.

Ένας χείμαρρος από πάγο, βράχους και λάσπη

Οι εικόνες από την καταστροφή αποκαλύπτουν το μέγεθος της τραγωδίας. Κάμερες ασφαλείας στην κινεζική πλευρά των συνόρων κατέγραψαν ανθρώπους να τρέχουν για να σωθούν, ενώ ένας τεράστιος χείμαρρος από νερό, λάσπη και βράχους κατεβαίνει με ορμή, διαλύοντας κτίρια και παρασύροντας οχήματα.

Δορυφορικές εικόνες της Planet Labs δείχνουν ότι η καταστροφή συνδέεται με κατολίσθηση πάγου και βράχων, η οποία προκάλεσε ένα γιγαντιαίο πλημμυρικό κύμα γεμάτο συντρίμμια στον ποταμό Λχέντε, περίπου 20 χιλιόμετρα βορειοανατολικά του συνοριακού περάσματος Ρασουβαγκάντι, ανάμεσα στο Νεπάλ και την Κίνα.

Σπίτια έχουν καταστραφεί, αυτοκίνητα επιπλέουν στα λασπόνερα και μεταλλικές γέφυρες έχουν παρασυρθεί από το ορμητικό ρεύμα.

«Υπάρχει καταστροφή παντού όπου κοιτάξουμε», δήλωσε ο εργαζόμενος στον τομέα της υγείας Τούλα Μπαχαντούρ Μπι Κέι από την περιοχή Ρασούβα. Πέντε συγγενείς του εξακολουθούν να αγνοούνται.

Οι αγνοούμενοι τουρίστες

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η τύχη των εκατοντάδων ξένων που βρίσκονταν στην περιοχή.

Σύμφωνα με τον κατάλογο του Τουριστικού Οργανισμού του Νεπάλ, μεταξύ των αγνοουμένων περιλαμβάνονται 177 Ινδοί προσκυνητές, 63 Αμερικανοί, 34 Αυστραλοί, 33 Βρετανοί – μεταξύ τους και ένα 13χρονο κορίτσι – 25 Καναδοί, 17 Μαλαισιανοί, 8 Νοτιοκορεάτες, 4 Νοτιοαφρικανοί, 2 Ιρλανδοί και πολίτες άλλων χωρών.

Οι Ινδοί προσκυνητές κατευθύνονταν προς το όρος Καϊλάς, έναν από τους σημαντικότερους ιερούς τόπους του Ινδουισμού, που βρίσκεται στην περιοχή του Θιβέτ.

Σύμφωνα με τον διοργανωτή του προσκυνήματος, τουλάχιστον 77 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους ενώ περίμεναν να περάσουν από το νεπαλέζικο συνοριακό φυλάκιο προς το Θιβέτ, όταν χτύπησε η κατολίσθηση.

Καταστροφή και στην κινεζική πλευρά

Η καταστροφή δεν σταμάτησε στα σύνορα.

Η κατολίσθηση έπληξε και το λιμάνι Γκιρόνγκ στην κινεζική πλευρά, προκαλώντας διακοπές στις οδικές, τηλεπικοινωνιακές και ενεργειακές συνδέσεις στην περιοχή Σιγκάτσε.

Έλεγχος με drone κατέδειξε ότι οι δρόμοι που οδηγούν προς την περιοχή είχαν καταστραφεί ολοκληρωτικά, ενώ οι προσπάθειες επικοινωνίας με το συνοριακό πέρασμα παρέμεναν χωρίς αποτέλεσμα.

Στο Νεπάλ, συγγενείς των αγνοουμένων έχουν συγκεντρωθεί έξω από στρατιωτικό κέντρο εκπαίδευσης, το οποίο έχει μετατραπεί σε βάση των επιχειρήσεων διάσωσης με ελικόπτερα. Μετά την καταστροφή υδροηλεκτρικών εγκαταστάσεων, μεγάλο μέρος της περιοχής βυθίστηκε στο σκοτάδι.

Οι αρχές αναζητούν ανθρώπους ακόμη και με το φως των κινητών τηλεφώνων.

Πώς γεννήθηκε το φονικό κύμα

Το φαινόμενο ξεκίνησε σε υψόμετρο άνω των 5.200 μέτρων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Γεωλογικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ (USGS), ένας τεράστιος όγκος πάγου, περίπου 600 μέτρων, αποκολλήθηκε από παγετώνα και κατρακύλησε σχεδόν ένα χιλιόμετρο προς την κοιλάδα.

Η πρόσκρουση ήταν τόσο βίαιη ώστε καταγράφηκε από τους σεισμογράφους ως σεισμικό γεγονός μεγέθους περίπου 5,5 βαθμών.

Δεν επρόκειτο όμως για έναν συνηθισμένο σεισμό. Ήταν μια γιγαντιαία κατολίσθηση πάγου και πετρωμάτων, η οποία προκάλεσε αλυσιδωτές καταστροφές. Πάγος, βράχια και νερό κατέληξαν στην κοίτη του ποταμού Lhende Khola, δημιουργώντας ένα φυσικό φράγμα. Το νερό άρχισε να συσσωρεύεται πίσω του.

Και όταν το φράγμα υποχώρησε, ολόκληρη η μάζα νερού, λάσπης και συντριμμιών απελευθερώθηκε ταυτόχρονα.

Το αποτέλεσμα ήταν ένα φονικό τείχος που κατέβηκε την κοιλάδα παρασύροντας τα πάντα: σπίτια, οχήματα, γέφυρες, δρόμους και υδροηλεκτρικές εγκαταστάσεις.

Δορυφορικές εικόνες που καταγράφουν την περιοχή πριν και μετά την καταστροφή από το Planet Labs, τις οποίες ήλεγξε το Ρόιτερς, δείχνουν την καταπράσινη, πλούσια σε βλάστηση βουνοπλαγιά να είναι πλέον θαμμένη κάτω από συντρίμμια και πέτρες.

«Επιβεβαιώνεται ότι ένα σημαντικό τμήμα του παγετώνα κατέρρευσε, προκαλώντας το φαινόμενο -- πιθανότατα παρασύροντας ή συμπεριλαμβάνοντας σημαντική ποσότητα βράχων και ιζημάτων», δήλωσε ο Βίκραμ Γκούπτα, ειδικός στην τεχνική γεωλογία και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Sikkim στην Ινδία.

 Ο γεωλόγος Νταν Σούγκαρ, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι, σημείωσε πως οι εικόνες φαίνεται να δείχνουν ότι ένας μεγάλος όγκος χιονιού έλιωσε σε διάστημα 24 ωρών πριν από την καταστροφή.

«Ορισμένοι από τους παγετώνες στην κοιλάδα ήταν χθες (σ.σ.: προχθές) καλυμμένοι από χιόνι και σήμερα [σ.σ. χθες] είναι ως επί το πλείστον σκέτος πάγος. Με άλλα λόγια, και χωρίς να έχω δει ακόμη τα δεδομένα από κάποιον μετεωρολογικό σταθμό, πιθανότατα επικρατούσαν υψηλές θερμοκρασίες», είπε.

Τα χιονισμένα βουνά του Νεπάλ έχουν χάσει σχεδόν το ένα τρίτο των πάγων τους μέσα σε 30 χρόνια, λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη, ανέφεραν τα Ηνωμένα Έθνη το 2023. Ο οργανισμός πρόσθεσε την ίδια χρονιά ότι οι παγετώνες στο Νεπάλ, το οποίο βρίσκεται ανάμεσα στην Ινδία και την Κίνα --δύο χώρες που έχουν από τις μεγαλύτερες εκπομπές άνθρακα-- έλιωσαν με 65% ταχύτερο ρυθμό την τελευταία δεκαετία σε σύγκριση με την προηγούμενη.

«Αυτό που μπορώ να δω στις [χθεσινές] πρωινές δορυφορικές εικόνες από το Planet Labs, είναι ότι το χαμηλότερο τμήμα του παγετώνα αποσπάστηκε σε υψόμετρο περίπου 5.200 μέτρων και έπεσε πάνω στον πυθμένα της κοιλάδας, 1.200 μέτρα πιο κάτω», εξήγησε ο Σούγκαρ.

Ο Άντριου Ζόλι από το Planet δήλωσε ότι ο οργανισμός του θα δώσει σύντομα πληρέστερη απεικόνιση με ελεύθερη πρόσβαση προκειμένου να συνδράμει στις επιχειρήσεις διάσωσης στο σημείο.

«Η ανάλυση του Νταν υποδεικνύει ότι μπορεί να ήταν το αποτέλεσμα κατάρρευσης παγετώνα, λόγω ταχείας τήξης», έγραψε ο Ζόλι στο LinkedIn. «Το αν αυτό, με τη σειρά του, είχε ένα κλιματικό στοιχείο είναι κάτι που είμαι βέβαιος ότι θα εξεταστεί εξονυχιστικά τις επόμενες ημέρες».

Αρκετά υδροηλεκτρικά έργα βρίσκονται στις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο, στην ορεινή περιοχή Ράσουα, με πληθυσμό περίπου 50.000 κατοίκων.

Η Αρχή Διαχείρισης Καταστροφών του Νεπάλ επιβεβαίωσε πως η «προκληθείσα, μεταξύ άλλων, από παγετώνα» πλημμύρα σημειώθηκε στον ποταμό Λχέντε εξαιτίας μιας κατολίσθησης η οποία καταγράφηκε σε απόσταση περίπου 20 χιλιομέτρων βορειοανατολικά ενός περάσματος στα σύνορα Νεπάλ-Κίνας.

«Οι ξαφνικές πλημμύρες προκλήθηκαν από μια χιονοστιβάδα πάγου και βράχων στην πλευρά του Νεπάλ», επισήμανε ο Πράκας Ποκχαρέλ, γεωλόγος της αρχής που εξέτασε τις εικόνες από το Planet Labs.

Οι πλημμύρες, οι κατολισθήσεις και οι ξηρασίες αυξάνονται σε συχνότητα και σφοδρότητα στον ορεινό όγκο Χίντου Κους των Ιμαλαΐων και οι επιταχυνόμενες αλλαγές στο νερό, την ξηρά και την ατμόσφαιρα στην περιοχή συνιστούν μεγάλη απειλή για τους ανθρώπους, επισημαίνει το International Centre for Integrated Mountain Development.

Ο οργανισμός αυτός ανέφερε χθες, Τετάρτη, πως η ξαφνική πλημμύρα έστειλε ένα σφοδρό κύμα νερού, ιζημάτων και ογκόλιθων που κατευθύνθηκε μέσα από τα συστήματα των ποταμών Μπότε Κόσι και Τρισούλι, προσθέτοντας πως η στάθμη του ποταμού στην περιοχή Γκαλτσχί, φέρεται να αυξήθηκε έως και κατά εννέα μέτρα μέσα σε 30 λεπτά.

Η ώρα της διεθνούς κινητοποίησης

Η διεθνής κοινότητα έχει ήδη κινητοποιηθεί για την αντιμετώπιση της καταστροφής.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν την αποστολή ειδικού συμβούλου για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών και οικονομική βοήθεια ύψους 500.000 δολαρίων.

Ο ΟΗΕ ανακοίνωσε ότι ομάδες και συνεργαζόμενοι φορείς αποστέλλουν προσωπικό και προμήθειες στις πληγείσες κοινότητες.

Παράλληλα, Αυστραλία, Καναδάς, Νότια Κορέα, Μαλαισία και άλλες χώρες επιχειρούν να εξακριβώσουν την τύχη των πολιτών τους.

Ωστόσο, το μεγαλύτερο πρόβλημα για τους διασώστες παραμένει η ίδια η γεωγραφία της καταστροφής: ολόκληρες ορεινές περιοχές έχουν αποκοπεί, οι δρόμοι έχουν εξαφανιστεί και η πρόσβαση σε πολλούς οικισμούς είναι πλέον δυνατή μόνο από αέρος.

Και όσο περνούν οι ώρες, η αγωνία για τους εκατοντάδες αγνοούμενους μεγαλώνει.